Werkmodel: Wheel of Reasoning

Waar begin je om echte verandering in gang te zetten?

Dit model geeft je niet het antwoord. Het houdt je staande bij de oorzaak voordat je naar een oplossing springt, en draait je dan om naar de plek waar verandering kan beginnen.

Bekijk het model

BeschrijvingWheel of ReasoningOok bekend als: Stories of Change

Een model met zijn wortels in eeuwenoude volksverhalen: verhalen met een onderliggende logica. Je redeneert van een crisis terug naar de oorzaak, en vanuit de toekomst waarin het probleem is opgelost terug naar de bron: de kleinste ingreep met de grootste verandering. Zo ontwerp je je eigen verhaal van verandering, voor een scenario, een visie of een strategie.

PerspectiefwisselVisie met argument

Dit model daagt je uit om echt naar het argument te kijken onder je visie of verhaal.

1Wanneer te gebruiken

Wanneer gebruik je
het Wheel of Reasoning

Dezelfde crisis steeds terugkomtJe hebt het vorig jaar opgelost. Nu is het terug, in een iets andere vorm.

Iedereen een oplossing heeft, maar niemand weet waaromHet team discussieert over oplossingen omdat niemand de oorzaak heeft benoemd.

Je een verhaal nodig hebt dat anderen volgenEen visie of scenario moet kloppen voor mensen die er niet bij waren.

Niet voorEen snelle oplossing voor een eenmalig incident. Het Wheel kost tijd en betaalt zich terug bij problemen die steeds terugkomen.

Het verschil met 5 keer waarom

Net als 5 keer waarom zoek je de oorzaak. Maar het Wheel stopt daar niet. Halverwege draait het je naar de verandering die je wilt en naar de bron die hem in gang kan zetten.

2Het model

Van Crisis naar Change

Het Wheel heeft twee kanten. De Problem space, ook wel de donkere kant, vraagt waarom en kijkt terug, van crisis naar oorzaak. Dan draai je het Wheel om. De Opportunity space begint in de toekomst waarin het probleem al is opgelost, vraagt hoe en werkt terug naar de bron.

Handgetekend Wheel of Reasoning: een cirkel met het thema in het midden en acht segmenten, crisis, probleem, dreiging en oorzaak rechts, verandering, oplossing, kans en bron links — Het Wheel of Reasoning in acht delen. Tik op een segment van het Wheel of scroll door de uitleg.

WaaromHoe

Download het model als afbeelding

Problem space · vraag waarom

Problem spaceVan crisis naar oorzaak

Hier voel je de pijn. Er moet urgentie zijn voordat mensen iets willen oplossen. Je vraagt steeds waarom, tot je bij de diepere oorzaak bent.

CrisisWaar het nu pijn doet

Hoe ervaar je de pijn vandaag? Wat maakt het een crisis? Zonder urgentie komt niemand in beweging.

ProbleemHet echte probleem

Wat is het echte probleem achter de crisis? Kijk voorbij de symptomen.

DreigingAls je niets verandert

Wat gebeurt er als je niets verandert? Daar zit de dreiging.

OorzaakDe diepere oorzaak

Wat is de oorzaak van alles? Blijf waarom vragen tot je de wortel raakt.

Opportunity space · vraag hoe

Opportunity spaceVan change naar bron

Draai het Wheel om. Je begint in de toekomst waarin het probleem al is opgelost en vraagt steeds hoe, tot je bij de bron bent: het kleine begin dat alles in gang zette.

VeranderingDe toekomst die je wilt

Stel je voor dat het probleem is opgelost. Wat is er veranderd?

OplossingWat je hebt gemaakt

Welke oplossing heb je gemaakt om daar te komen?

KansWat je hebt gegrepen

Welke kans heb je gezien en gegrepen?

BronWaar het begon

Wat was het kleine begin dat alle verandering in gang zette? De bron ligt vaak voor je voeten, zo klein en eenvoudig dat je hem over het hoofd ziet. Zoek de kleinste ingreep met de grootste verandering.

3Toepassen

Hoe pas je het toe?

Tijd60 tot 90 minuten

MensenAlleen of met 3 tot 8

NodigWerkblad of muur, notes

1Kies je thema. Schrijf het in het midden van het Wheel.
2Begin bij de crisis. Wat doet vandaag pijn, en waarom is het urgent?
3Redeneer terug naar de oorzaak. Van crisis naar probleem, dreiging en oorzaak. Blijf waarom vragen.
4Draai het Wheel om. Begin in de toekomst waarin het probleem is opgelost en werk terug: verandering, oplossing, kans en bron. Vraag hoe.
5Schuif tot het klopt. Beweeg heen en weer tussen de oorzaak en je gewenste toekomst. Dit is abductief redeneren: proberen en bijstellen, met notes die je kunt verplaatsen.
6Test je verhaal. Vertel het aan mensen die er niet bij waren. Luister naar hun vragen zonder je te verdedigen. Ze laten zien waar je een sprong maakt of een gat laat.
7Schrijf het in acht zinnen. Één zin per perspectief, als een titel. Samen is het je elevator pitch.
8Werk het uit in acht alinea’s. Drie of vier zinnen per titel. Zo wordt het een verhaal dat anderen kunnen volgen.

Download het gratis werkblad

4Facilitator notes

Tips uit de praktijk

Begin waar je publiek staat. Een CFO denkt in risico: begin bij de crisis. Een CEO wil de visie: begin bij de verandering. Een salesmanager zoekt de kans, een innovatiemanager het probleem.
Je kunt overal op het Wheel beginnen. Wij beginnen het liefst bij het probleem en de crisis.
Verwacht dat je dingen verschuift. Het is proberen en bijstellen, als een puzzel.
Luister naar de vragen van anderen zonder meteen uit te leggen. Elke vraag wijst op een gat in je verhaal.
Kijk diagonaal over het Wheel om te zien welke tegenkracht er speelt.
Sluit af met één volgende stap die je morgen kunt zetten.

Een facilitator legt een ingevuld Wheel of Reasoning uit dat op een whiteboard is getekend tijdens een sessie van Futures Academy — Een ingevuld Wheel op het whiteboard: het verhaal loopt van oorzaak naar crisis, en van bron naar verandering.

5Voorbeelden

Swapfiets op het Wheel

Fietsen van studenten gingen steeds kapot of werden gestolen. Swapfiets bouwde geen betere fiets. Het vond een andere plek om te beginnen. Hieronder het verhaal in acht zinnen, één per perspectief.

Smart Moves: wat zou Swapfiets doen? Van bezit naar toegang

Waarom · van crisis naar oorzaak

CrisisStudenten raken om de paar maanden hun fiets kwijt aan diefstal of een lekke band.

ProbleemGeen fiets betekent geen vervoer, en reparaties kosten tijd en geld dat ze niet hebben.

DreigingEen fiets bezitten wordt een last. Mensen haken af of rijden op wrakken.

OorzaakDe fiets wordt verkocht als product. Na de verkoop is niemand verantwoordelijk voor een fiets die werkt.

Hoe · van verandering naar bron

VeranderingAltijd een fiets die werkt, zonder de zorgen van bezit.

OplossingDe fiets als abonnement: één vast bedrag per maand, reparaties inbegrepen.

KansStudenten willen zekerheid en lage maandlasten meer dan ze dingen willen bezitten.

BronEen blauwe voorband: een zichtbare belofte dat service bij de deal hoort.

Het verhaal op één regel

Studenten verliezen steeds hun fiets aan diefstal en reparaties, omdat een fiets als product wordt verkocht en niemand verantwoordelijk blijft. Swapfiets ging van bezit naar toegang: een fiets die altijd werkt, voor één bedrag per maand. Het begon klein en zichtbaar, met een blauwe voorband als belofte.

Smart Moves