Gele en roze notes op een geprinte Cone of Possibilities tijdens een workshop van Futures Academy
Werkmodel: Cone of Possibilities

Welke toekomsten zie je nog niet?

Dit model voorspelt de toekomst niet. Het verbreedt je blik van die ene toekomst die je verwacht naar de vele die kunnen komen, en laat zien waar je blinde vlekken zitten.

Bekijk het model
Cone of Possibilities, gratis werkmodel van Futures Academy. Handgetekende futures cone: iemand kijkt door een prisma in een Cone die wijder wordt, met drie horizonnen, van waarschijnlijk in het midden naar plausibel en mogelijk aan de randen, met een nar bovenop en een zwarte zwaan eronder
BeschrijvingCone of PossibilitiesOok bekend als: Futures Cone, Cone of Plausibility

Een model dat toekomstige gebeurtenissen vanuit jouw perspectief ordent in tijd, impact en waarschijnlijkheid. Hoe verder je vooruit kijkt, hoe meer er mogelijk is. Daarom is het een Cone. En de randen van de Cone zijn de grenzen van wat jij gelooft dat mogelijk is.

PerspectiefwisselDoor de ogen van een futurist

De Cone daagt je aanname uit dat de toekomst een verlengde is van vandaag, en leert je onzekerheid te accepteren.

1Wanneer te gebruiken

Wanneer gebruik je
de Cone of Possibilities

Je plannen uitgaan van één toekomstDe strategie werkt alleen als alles ongeveer blijft zoals het nu is.
Signalen zich opstapelenTrends, nieuws en vermoedens verzamelen zich, maar niemand weet wanneer ze ertoe doen.
Je scenario's wilt, geen prognoseJe wilt meerdere toekomsten verkennen voordat je een richting kiest.
Het verschil met een trendlijst

Een trendlijst vertelt wat er gebeurt. De Cone voegt toe wanneer het voor jou telt en hoe waarschijnlijk het is. En hij duwt je voorbij het voor de hand liggende midden.

2Het model

Horizonnen, impact
en waarschijnlijkheid

Je leest de Cone op vier manieren. Vanuit het prisma kies je vanuit welke positie je kijkt. Langs de Cone vraag je wanneer. Boven of onder de middellijn vraag je wat de impact is. Van het midden naar buiten vraag je hoe zeker het is.

Handgetekende Cone of Possibilities: iemand kijkt door een prisma in een Cone die wijder wordt, met drie horizonnen, van waarschijnlijk in het midden naar plausibel en mogelijk aan de randen, met een nar bovenop en een zwarte zwaan eronder
De Cone of Possibilities in tien delen. Tik op een deel van de Cone of scroll door de uitleg.
PerspectiefTijdImpactKans
Download het model als afbeelding
Perspectief · vraag vanuit welke positie
PrismaJouw positie

Vanuit welke positie kijk je? Je team, je organisatie, je dienst, de markt of de samenleving. Het prisma bepaalt hoe breed en diep je kijkt.

Tijd · vraag wanneer
Horizon 1De aanleiding · ongeveer een jaar

Wat verandert er nu al? Welke gebeurtenissen kunnen je het komende jaar raken?

Horizon 2De versneller · drie tot vijf jaar

Wat kan die verandering versnellen of een andere kant op sturen?

Horizon 3Het verre eind · vijf tot tien jaar

Hoe ziet de wereld eruit als de verandering helemaal is uitgespeeld? De horizonnen bepaal je zelf, passend bij je vraagstuk.

Impact · vraag wat het doet
PositiefBoven de middellijn

Welke ontwikkelingen bieden kansen? Die horen boven de lijn, aan de plus kant.

NegatiefOnder de middellijn

Welke ontwikkelingen brengen risico’s? Die horen onder de lijn, aan de min kant.

Kans · vraag hoe waarschijnlijk
WaarschijnlijkHet midden

Wat gebeurt er als de trends van vandaag doorzetten? Voorbeeld: de rente blijft rond het huidige niveau, een of twee procentpunt erbij of eraf.

PlausibelKan gebeuren

Wat kan er gebeuren onder bepaalde omstandigheden? Voorbeeld: de rente verviervoudigt.

MogelijkZou kunnen

Wat kan technisch gebeuren, ook al lijkt het nu onwaarschijnlijk? Voorbeeld: een rente van zeven of acht procent, al decennia niet gezien.

OnmogelijkDe wildcards

Wat vind jij onmogelijk? Een rente van nul, of boven de twaalf procent? Hier kom je je eigen beperkende overtuigingen tegen. Boven de lijn heten ze moonshots, eronder black swans.

Achtergrond · 1 minuutPaul Saffo over de Cone

De Silicon Valley forecaster Paul Saffo legt in iets meer dan een minuut uit hoe je met de Cone naar de toekomst kijkt: niet naar die ene voorspelling, maar naar de ruimte van wat mogelijk is. (Engels gesproken)

3Toepassen

Hoe pas je het toe?

Tijd60 tot 90 minuten
Mensen3 tot 8 mensen
NodigWerkblad of muur, notes in twee kleuren
  1. 1Kies je perspectief. Je team, je organisatie, je dienst, de markt of de samenleving. Schrijf het als titel op.
  2. 2Bepaal je horizonnen. Bijvoorbeeld een jaar, drie tot vijf jaar en vijf tot tien jaar. Kies wat past bij je vraagstuk.
  3. 3Verzamel waarnemingen. Trends, signalen en ideeën uit sociale, technologische, economische, ecologische en politieke verschuivingen. Eén per note.
  4. 4Geef de impact aan. Kans of risico? Kansen boven de lijn, risico’s eronder. Gebruik twee kleuren notes.
  5. 5Plaats het in de tijd. Wanneer doet het er voor jou het meest toe: horizon 1, 2 of 3?
  6. 6Plaats het op zekerheid. Waarschijnlijk, plausibel, mogelijk of onmogelijk?
  7. 7Zoek patronen. Cluster de notes. Welke thema’s of scenario’s zie je ontstaan?
  8. 8Markeer je gewenste toekomst. Wat wil je zelf dat er gebeurt, en waar ligt dat in je Cone? Verwachten is iets anders dan willen.
  9. 9Zoek je blinde vlekken. Waar is het druk en waar is het leeg? De lege plekken zijn je blinde vlekken.
Download het gratis werkblad
Een team plakt gekleurde notes op een grote Cone of Possibilities aan de muur
Een team zet zijn Cone uit. De meeste notes zaten dicht bij nu en in het waarschijnlijke midden. In de tweede ronde gingen ze naar horizon 3 en naar de randen.
4Facilitator notes

Tips uit de praktijk

  • Startups plakken bijna alles boven de lijn. Daag ze uit ook de risico’s te verkennen.
  • Financiële instellingen plakken vaak alles onder de lijn. Til ze op naar de kansen.
  • De meeste teams blijven dicht bij vandaag: horizon 1 en 2, in het waarschijnlijke midden. Duw ze naar horizon 3 en naar de randen.
  • Vraag bij elke wildcard: is dit echt onmogelijk, of vind jij het onmogelijk?
  • Beschrijf elke gebeurtenis met een bijvoeglijk naamwoord, een zelfstandig naamwoord en een werkwoord. Dan wordt het concreet.
  • Voeg een vijfde P toe, Preposterous: de wildcard die je normaal zou wegwuiven.
  • Zeg “ja, en…” en bouw voort op elkaars ideeën in plaats van ze te beoordelen.
5Voorbeelden

Klarna op de Cone

Jarenlang was betalen de saaie laatste stap van online kopen. Klarna keek verder vooruit en verhuisde van de achterkant naar de voorkant van de klantreis.

Smart Moves: wat zou Klarna doen? Van de achterkant naar de voorkant van de waardeketen

Perspectief · vanuit welke positie

PrismaHoe mensen betalen als ze online winkelen.

Wanneer · van vandaag naar horizon 3

Horizon 1Klanten haken af bij het afrekenen als ze kaartgegevens moeten invullen.
Horizon 2Winkelen verhuist naar de telefoon, en jonge klanten mijden creditcards.
Horizon 3Betalen wordt onderdeel van de winkelervaring zelf.

Impact · positief of negatief

PositiefLater betalen verlaagt de drempel, dus mensen kopen meer en komen terug.
NegatiefJonge klanten bouwen kleine schulden op waar ze het overzicht over verliezen.

Kans · van het midden naar de randen

WaarschijnlijkAfrekenen blijft een kaartformulier aan het eind van de reis.
PlausibelLater betalen wordt een normale optie bij elke kassa.
MogelijkDe betaalaanbieder wordt de plek waar mensen beginnen met winkelen.
OnmogelijkNar: een betaalapp wordt de winkel. Zwarte zwaan: toezichthouders verbieden later betalen van de ene op de andere dag.
Het verhaal op één regel

Op de Cone leek betalen een waarschijnlijke voorziening aan de achterkant. Klarna keek voorbij het midden, naar een app waarin winkelen en betalen samenvallen. En nam de negatieve kant meteen mee.

Smart Moves

Elke week één pionier zoals Klarna

Wat deed die organisatie echt, en waarom? In tien minuten. Met drie reflectievragen en een canvas om de move op je eigen vraagstuk toe te passen.

  • 1nieuwe pionier per week
  • 30 minlive webinar, om de week
  • €10per maand, elke maand opzegbaar
Smart Moves: wat zou Klarna doen?Smart Moves: wat zou IKEA doen?Smart Moves: wat zou Maersk doen?