Een model om een klein experiment te ontwerpen rond één scherpe hypothese: If ik begin met…, then verwacht ik…, because…, else… Zo test je je riskantste aanname in de echte wereld, en leer je welke verandering welk effect heeft.
Het daagt je aanname uit dat je al weet wat werkt, en maakt van een mening een test.
Wanneer gebruik je
Experiment Design
Een plan gaat ervan uit dat je aannames kloppen. Een experiment test ze. En de Else maakt het af: die laat zien wat er op het spel staat als je niets doet.
If This Then That
Een hypothese in vier regels, elk met een eigen rol: de interventie, het verwachte effect, de onderliggende aanname en de urgentie als je niets doet.

Wat ga je anders doen? Meestal is het een nieuwe activiteit. Dit is het experiment zelf.
Welk resultaat verwacht je van die interventie? Maak het zo concreet dat je het kunt zien of meten.
Waarom zou de interventie tot die uitkomst leiden? Dit is wat je eigenlijk test. Kies je riskantste aanname.
Wat blijft er zo als je niets verandert? De Else maakt de urgentie zichtbaar, en daarmee de reden om te experimenteren.
Hoe pas je het toe?
- 1Kies je ambitie. Wat wil je bereiken, en wat kun je anders doen om daar te komen?
- 2If I start to… Schrijf de interventie: wat ga je anders doen? Meestal een nieuwe activiteit.
- 3Then… Schrijf de verwachte uitkomst: welk resultaat verwacht je?
- 4Because… Schrijf de onderliggende aanname: waarom leidt je interventie tot dat resultaat?
- 5Else… Schrijf wat er gebeurt als je niet ingrijpt: wat blijft er zo als je niets verandert?
- 6Bepaal je maatstaf. Wanneer is je hypothese bevestigd, en wanneer niet? Leg het vooraf vast.
- 7Ontwerp het experiment. Wie, wat, waar, wanneer en vooral hoe. Kies een vorm uit de toolbox.
- 8Herhaal en leg vast. Doe elk experiment een paar keer en zet de uitkomst op je experimentbord.
Tips uit de praktijk
- Weet wat je doet: ontdekken of valideren. Ontdekken is vrij zoeken naar inzichten. Valideren is een claim bevestigen of verwerpen.
- Zoek een maatstaf die je snel kunt meten. Bij een snel experiment zegt een klik of een reactie meer dan een jaarcijfer.
- Leg alle resultaten vast op een experimentbord of in een database. Zo bouw je kennis op.
- Begin bij je riskantste aanname. Daar zit de meeste onzekerheid, en dus het meeste te leren.
- Een mislukt experiment bestaat niet. Ook een verworpen hypothese is een inzicht.
- Rangschik je experimenten op impact, vertrouwen en inspanning. Zo kies je wat je eerst doet.
Voorbeelden uit recente sessies
Dit zijn echte hypotheses die deelnemers in recente sessies schreven, in hun eigen woorden. Blader door de voorbeelden.
I limit meetings to 25 minutes.
we will make decisions faster.
limited time forces us to focus.
we will continue wasting valuable time in meetings.
I ask three questions before sharing my opinion.
my team will contribute more original ideas.
my opinions may unintentionally limit their thinking.
we will keep depending on my ideas and decisions.
I let a team member lead our weekly meeting.
they will take more ownership.
responsibility encourages initiative.
I will remain the bottleneck for decisions.
I start exercising in nature three times a week,
I will create more mental space for new ideas.
physical activity in nature gives me time to process information and reflect.
my head will remain filled with data and facts, leaving little room for new ideas.
I become more conscious of how much time I spend reacting to emails,
I will spend more time on strategy, improvements and challenging the way we work.
this is where I can create more value in my role.
we will keep doing things the way we always have, even when we know they are no longer effective.
I reach out to at least two new people every week,
I will gain more outside perspectives, build stronger connections and improve collaboration.
we often work towards similar goals and can help each other by sharing knowledge and insights.
we will remain stuck in our silos and achieve less than we could together.
I start expressing my opinion more explicitly,
teams will have clearer guidance and be able to move forward faster.
clear direction reduces unnecessary discussion and uncertainty.
important decisions will continue to take too long.
I clearly communicate my strategic expectations to colleagues,
there will be fewer misunderstandings about the direction we are heading.
people will better understand our shared objectives and what is expected of them.
everyone will continue working in their own silo, without a shared sense of direction.
I organize an inspiring AI session with all management team members every two weeks,
there will be greater understanding of and commitment to the change.
it takes people out of their daily routines and actively involves them in shaping the change.
the transformation will move ahead without them, increasing the risk of resistance and disengagement.
Een goede hypothese is klein en concreet: één interventie, één verwachte uitkomst, één aanname. En de Else laat zien waarom het ertoe doet.
Elke week één pionier zoals Klarna
Wat deed die organisatie echt, en waarom? In tien minuten. Met drie reflectievragen en een canvas om de move op je eigen vraagstuk toe te passen.
- 1nieuwe pionier per week
- 30 minlive webinar, om de week
- €10per maand, elke maand opzegbaar



